ओभरटाइम, रातको सिफ्ट र आइतबार: क्रोएसियाली कानुनले दिने थप तलब, र त्यसलाई कसरी जाँच्ने

क्रोएसियाली कानुनले आइतबार काम गरेको हरेक घण्टामा कम्तीमा ५०% थप तलबको ग्यारेन्टी गर्छ। ओभरटाइम, रातको काम र सार्वजनिक बिदाको कामको पनि बढी तलब दिनुपर्छ, तर त्यसको दर तपाईंको सम्झौता, रोजगारदाताको कार्यनियमावली वा सामूहिक सम्झौताले तोक्छ। आफ्नो दर कसरी पत्ता लगाउने र तलबको विवरणमा कसरी जाँच्ने, यहाँ छ।

प्रकाशित 2026-10-11 · स्रोत जाँच 2026-02-06

निर्माण, होटल, रेस्टुरेन्ट, पसल र डेलिभरीमा काम गर्ने धेरै नेपाली कामदार लामो हप्ता, रातको सिफ्ट वा आइतबार काम गर्छन्। त्यो थप समय थप पैसामा देखिनुपर्छ। श्रम ऐन (Zakon o radu) को धारा ९४ अनुसार ओभरटाइम, रातको काम, आइतबार र सार्वजनिक बिदाको काम, र कठिन कामको अवस्थाका लागि तपाईंलाई बढी तलब पाउने अधिकार छ। यी थप रकम न्यूनतम तलबमाथि थपिन्छन्: न्यूनतम तलब ऐनले यिनलाई न्यूनतम तलबभित्र गन्न नपाइने भनेको छ।

कानुनमै तोकिएको दर एउटा मात्र छ: आइतबार काम गरेको हरेक घण्टाको तलब कम्तीमा ५०% बढी हुनुपर्छ। यो नियम १ जनवरी २०२३ देखि लागू छ; त्योभन्दा पहिले, Index.hr ले त्यतिबेला लेखेअनुसार, आइतबारको कामको कम्तीमा ३०% र औसतमा ३७% थप तलब दिइन्थ्यो। ओभरटाइम, रातको काम र सार्वजनिक बिदाका लागि कानुनले कुनै प्रतिशत तोकेको छैन। यो दर सामूहिक सम्झौता (kolektivni ugovor), रोजगारदाताको कार्यनियमावली (pravilnik o radu) वा तपाईंको रोजगार सम्झौतामा लेखिएको हुनुपर्छ। कतै पनि नतोकिएको भए तपाईंले 'उचित' वृद्धि पाउनुहुन्छ – त्यस्तो कामका लागि सामान्यतया दिइने रकम, र त्यो पनि पत्ता नलागे अदालतले तोकेको रकम। Dnevnik.hr का अनुसार धेरैजसो सामूहिक सम्झौता र कार्यनियमावलीले ओभरटाइममा कम्तीमा ५०% थप दिन्छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्:काम र तलब · गाइडबिरामी र पैसाको चिन्ता? क्रोएसियामा बिरामी बिदाको तलब (bolovanje) कसरी चल्छ, र नयाँ आएकाका लागि बीमाको सर्त

केही क्षेत्रमा सरकारले एउटा सामूहिक सम्झौतालाई त्यस क्षेत्रका सबै रोजगारदातामा लागू हुने गरी विस्तार गरेको छ, र न्यूनतम तलब ऐनअनुसार त्यस्तो अवस्थामा त्यसका थप दरहरू त्यसले समेट्ने सबै कामदारका लागि न्यूनतम हुन्छन्। विशेषज्ञ प्रकाशक TEB ले निर्माण, व्यापार र होटल-रेस्टुरेन्टलाई यस्ता क्षेत्रका रूपमा उल्लेख गरेको छ – जहाँ धेरै नेपाली कामदार काम गर्छन् – त्यसैले तपाईंमा कुन सम्झौता लागू हुन्छ भनेर रोजगारदातालाई सोध्नुहोस्।

कानुनले तपाईंलाई कति काम गराउन सकिन्छ भन्ने सीमा पनि तोकेको छ। ओभरटाइम अत्यावश्यक अवस्थामा मात्र र रोजगारदाताको लिखित अनुरोधमा गराउन सकिन्छ; त्यसको समय नभए मौखिक अनुरोधलाई सात दिनभित्र लिखित रूपमा पुष्टि गर्नुपर्छ। ओभरटाइमसहित हप्तामा ५० घण्टाभन्दा बढी काम गराउन पाइँदैन, र ओभरटाइम वर्षमा १८० घण्टा (सामूहिक सम्झौताले अनुमति दिए २५० घण्टा) भन्दा बढी हुन पाउँदैन। रातको काम भनेको राति २२:०० देखि बिहान ०६:०० सम्मको काम हो (कृषिमा २२:०० देखि ०५:०० सम्म)। तपाईंलाई हप्तामा कम्तीमा लगातार २४ घण्टा आराम पाउने अधिकार छ, सामान्यतया आइतबार र त्यसको अघिल्लो वा पछिल्लो दिन; त्यो लिन नपाए बदलामा आराम पाउनुपर्छ।

हाम्रो आफ्नै हिसाबमा एउटा सजिलो उदाहरण: तपाईंको आधारभूत ग्रस प्रतिघण्टा दर €७ छ भने आइतबारको हरेक घण्टाको कम्तीमा €१०.५० ग्रस पाउनुपर्छ, अर्थात् आठ घण्टाको आइतबारे सिफ्टमा कम्तीमा €२८ ग्रस थप। Dnevnik.hr ले यो पनि चेतावनी दिएको छ कि श्रम निरीक्षकहरूले ओभरटाइमको पैसाको सट्टा बिदा दिने रोजगारदाता भेट्छन्, जुन सधैँ कानुनसम्मत हुँदैन, विशेषगरी कामदारको सहमति बिना। रोजगारदाताले ओभरटाइमसहित कामको समयको अभिलेख राख्नुपर्छ। Dnevnik.hr का अनुसार अभिलेख नराख्ने वा ओभरटाइम नतिर्ने रोजगारदातालाई €१,३०० देखि €१३,२७० सम्म जरिवाना हुन्छ।

के गर्ने: मिति, काम सुरु र सकिएको समयको आफ्नै अभिलेख राख्नुहोस्, र कामको तालिकाको फोटो खिच्नुहोस्। आफ्नो दर पत्ता लगाउन सम्झौता वा कार्यनियमावली पढ्नुहोस्। रोजगारदाताले तलब दिएको १५ दिनभित्र रकम कसरी हिसाब गरियो देखिने तलबको विवरण (obračun plaće) दिनुपर्छ – त्यसमा ओभरटाइम (prekovremeni rad), रातको काम (noćni rad), आइतबार (rad nedjeljom) र बिदाको काम (rad blagdanom) का छुट्टाछुट्टै लाइन, घण्टा र रकमसहित हेर्नुहोस्। तलब समयमै पूरा नआए रोजगारदाताले सोही महिनाको अन्त्यसम्म तिर्नुपर्ने रकमको विवरण दिनुपर्छ, र त्यो विवरण सिधै असुलीका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ (ovršna isprava)। लेखापालसँग कुरा गर्दा समाधान नभए राज्य निरीक्षणालय (Državni inspektorat) को श्रम निरीक्षणमा, चाहे भने नाम नखुलाई, उजुरी गर्न सक्नुहुन्छ, वा ट्रेड युनियन वा जाग्रेब कानुन संकायको निःशुल्क कानुनी क्लिनिक (Pravna klinika) सँग सहयोग माग्न सक्नुहुन्छ।

यो पनि पढ्नुहोस्

काम र तलबउही ग्रस तलब, हातमा फरक रकम: तपाईंको सहरको कर दर किन महत्त्वपूर्ण छअध्यागमन र बसोबासयस वर्ष नेपालीहरूलाई कम कार्य अनुमति: क्रोएसियाली प्रहरीका तथ्यांकले के देखाउँछन्, के देखाउँदैनन्