आजको क्रोएसिया कसरी बन्यो: स्वतन्त्रता, पुनःएकीकरण र युरोप

क्रोएसियाको आधुनिक राज्य एउटै दिनमा बनेको होइन। सार्वजनिक जीवनमा दोहोरिने मिति र EU सदस्यता, युरो तथा Schengen का फरक चरण बुझ्न छोटो इतिहास उपयोगी हुन्छ।

प्रकाशित 2026-10-01T08:43:13Z
अपडेट 2026-10-01T08:43:13Z · स्रोत जाँच 2026-10-01

पुरानो क्रोएसियाली सहर घुमेपछि सन् १९९१ को स्वतन्त्रताबारे पढ्दा दुई फरक समयरेखा देखिन्छन्। देशका मानिस र ठाउँको इतिहास एउटा हो, अहिलेको राज्य व्यवस्थाको निर्माण अर्को। यो गाइडले आजको स्वतन्त्र क्रोएसिया बन्ने चरण समेट्छ; देशको सम्पूर्ण इतिहास लेख्ने प्रयास होइन।

जुन २५, १९९१ मा संसद्ले सार्वभौमसत्ता र स्वतन्त्रतासम्बन्धी संवैधानिक निर्णय तथा स्वतन्त्र राज्यको घोषणा अपनायो। Brijuni व्यवस्थाअनुसार त्यसको कार्यान्वयन तीन महिना रोकियो। अक्टोबर ८ मा संसद्ले अरू युगोस्लाभ गणतन्त्रसँग बाँकी राज्यगत र कानुनी सम्बन्ध तोड्यो। यी युगोस्लाभियाबाट अलग हुने प्रक्रियाका फरक चरण हुन्। ^[1][2]

जनवरी १५, १९९२ मा तत्कालीन European Community का बाह्रै सदस्यले क्रोएसियालाई मान्यता दिए। त्यसैले यो अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताको महत्त्वपूर्ण मिति बन्यो। अरू देशबाट मान्यता यसअघि र पछि पनि आएको थियो; कुनै पनि देशले पहिलोपटक मान्यता दिएको दिन यही हो भन्न मिल्दैन। ^[3]

सन् १९९० को दशकमा सैनिक र कूटनीतिक उपलब्धिका मिति पनि फरक छन्। Operation Storm अगस्ट ४, १९९५ मा सुरु भयो र अगस्ट ५ मा क्रोएसियाली सेनाले Knin नियन्त्रणमा लियो। पूर्वी Slavonia, Baranja र पश्चिमी Srijem को शान्तिपूर्ण पुनःएकीकरण भने जनवरी १५, १९९८ मा सम्पन्न भयो। सबै भूभागसम्बन्धी प्रक्रिया अगस्ट १९९५ मै सकियो भन्नाले पछिल्लो चरण छुट्छ। ^[3][4]

क्रोएसिया जुलाई १, २०१३ मा EU सदस्य भयो। जनवरी १, २०२३ मा युरो अपनायो र Schengen मा प्रवेश गर्‍यो। आन्तरिक स्थल र समुद्री सीमा जाँच त्यही दिन हटे; हवाई सीमाका जाँच मार्च २६ मा हटेका हुन्। ^[5][6][7]

यी पछिल्ला चरण दैनिक जीवनमै देखिन्छन्—तलब आउने मुद्रा र युरोपभित्र यात्रा गर्ने सीमाको व्यवस्थामा। सदस्यता एउटै कुरा होइन र सबै बसोबास वा कामको अनुमति पूरै युरोपमा लागू हुन्छ भन्ने अर्थ लाग्दैन। नयाँ बासिन्दाका लागि यो समयरेखाले कुराकानी र स्मृतिदिवसको सन्दर्भ बुझाउँछ; सबैले घटनालाई एउटै ढङ्गले सम्झन्छन् भन्ने मान्दैन।

स्रोतहरू

1. Sabor — independence decision, 25 June 1991 · आधिकारिक स्रोत
2. Sabor — severance of state ties, 8 October 1991 · आधिकारिक स्रोत
3. Sabor — international recognition and peaceful reintegration · आधिकारिक स्रोत
4. Sabor — August 1995 events · आधिकारिक स्रोत
5. European Union — Croatia country profile · आधिकारिक स्रोत
6. Council of the EU — euro adoption decision · आधिकारिक स्रोत
7. Council of the EU — Schengen border decision · आधिकारिक स्रोत

लिंक गरिएका स्रोतमा आधारित छोटो व्याख्या हो। स्वतन्त्र स्थलगत रिपोर्टिङको दाबी गरिएको छैन।